Zaloguj    Moje konto    Moje wiadomości
     Start     Zadaj pytanie     Rejestracja     Wyszukiwarka     Nowe posty     Szukamy moderatorów     Kontakt  
Prawo rzymskie
Poprzedni temat :: Następny temat
Odpowiedz do tematu
Autor Wiadomość
kk261



Dołączył: 15 Sie 2009
Posty: 10
Skąd: Warszawa
PostWysłany: 20/08/2009, 7:14    Temat postu: Prawo rzymskie Odpowiedz z cytatem

Prawo rzymskie – termin oznaczający najczęściej prawo starożytnego Rzymu, które rozwijało się od czasów prawa zwyczajowego, aż do kodyfikacji Justyniana I Wielkiego (VI wiek n.e.). Prawo rzymskie miało istotny wpływ na rozwój prawodawstwa europejskiego (tzw. recepcja prawa rzymskiego) w postaci prawa powszechnego (ius commune) w średniowieczu, pandektystykę (usus modernus pandectarum), która osiągnęła swoje apogeum w XIX wieku, a także na współczesną naukę, rozwijaną jako przedmiot uniwersytecki.

Okres archaiczny
Zwyczaj, zwany w państwie rzymskim mos lub mos maiorum, miał ogromne znaczenie w późniejszym kształtowaniu prawodawstwa pisanego. Przejmowano wiele elementów prawa zwyczajowego, jak np. zakaz darowizn między małżonkami, czy zakaz małżeństw między krewnymi. Mos maiorum miało duże znaczenie nawet w dobie rozwoju prawa stanowionego, często powoływano się na nie, gdyż cieszyło się nieprzerwanie dużym szacunkiem.

Zwyczaj w prawie rzymskim kształtował się w wyniku niezmienności i ciągłości jakiegoś postępowania. Do rangi normy prawnej był podnoszony wówczas, gdy został uznany dobrowolnie przez większość społeczeństwa za konieczny (opinio necessitatis) i był stosowany przez dłuższy czas (frequens usus) w sposób niezmieniony.

Wśród badaczy istnieje spór, czy prawo zwyczajowe mogło uchylać ustawy (desuetudo). Przyjmuje się, że tak – jeśli ustawy były sprzeczne z moralnością albo naruszały podstawowe zasady współżycia społecznego. Zwyczaj miał moc równą mocy ustawy.

Ustawy królewskie
Ustawy królewskie, zwane inaczej leges regiae lub też, od twórcy zbioru, ius Papirianum, stanowiły prawa wydawane przez kolejnych królów rzymskich, choć obecnie uważa się, że zostały spisane na początku republiki i tylko dla większej powagi nazwane ustawami królewskimi.

Ustawa XII tablic
Uchwalona w latach 451 p.n.e.-450 p.n.e. ustawa XII tablic stała się pierwszą ustawą dotyczącą prawa prywatnego. Choć była typowo kazuistyczna i zwyczajowa, to jednak na długie lata stała się głównym źródłem prawa w starożytnym Rzymie i nigdy nie została formalnie zniesiona. Cieszyła się dużym poważaniem w społeczeństwie, głównie ze względu na historię jej powstania, czyli uchwalenia na wniosek plebejuszy. Tekst ustaw został spisany na spiżowych tablicach i wystawiony na forum Romanum, które spłonęły w czasie najazdu Gallów w 390 p.n.e. Najbardziej wiarygodna rekonstrukcja została utworzona w roku 1613 przez Jacoba Gothofredusa.

Leges i plebiscita
Istotnym elementem prawodawstwa w starożytnym Rzymie stanowiły ustawy uchwalane bezpośrednio przez obywateli rzymskich na zgromadzeniach ludowych.

Uchwały zgromadzeń ludowych, zwane leges, obowiązywały wszystkich obywateli rzymskich. Projekt ustawy wnosił tzw. magistratus (konsul, pretor lub dyktator), którą następnie przegłosowywano (jawnie, później tajnie). Do roku 339 p.n.e. (lex Publilia Philonis) uchwalona ustawa wymagała zatwierdzenia senatu. Składała się z trzech części:

* praescriptio – zawierającą imię wnioskodawcy, datę zebrania się zgromadzenia ludowego itp.
* rogatio – zawierającą treść ustawy
* sanctio – zawierające sankcje na wypadek złamania treści ustawy

Uchwaloną ustawę – lex – nazywano imieniem wnioskodawcy:

* lex Poetelia 326 p.n.e.
* lex Ogulnia 300 p.n.e.
* lex Hortensia 287 p.n.e.

Uchwały plebsu uchwalane na zgromadzeniach plebejuszy concilia plebis zwane plebiscita dotyczyły w okresie archaicznym wyłącznie samych plebejuszy. Dopiero od roku 287 p.n.e. po uchwaleniu lex Hortensia uchwały plebejskie zostały zrównanie z leges i zaczęły odgrywać podstawową rolę w kształtowaniu prawa rzymskiego.

Zgromadzenia ludowe jako ciało ustawodawcze działały do czasów cesarza Nerwy.
Powrót do góry
Profil użytkownika Wyślij prywatną wiadomość Wyślij email
google_adsense

Google



Wysłany: 20/08/2009, 7:14    Temat postu: Google AdSense

Powrót do góry
Wyświetl posty z ostatnich:     
Odpowiedz do tematu